انحرافی به نام «روتین تربیتی»

محمد حسین شاه آبادی

اگر شما هم مثل خیلی‌های دیگر منتظرید تا جنگ تمام شود و بتوانید تربیت را به صورت به اصطلاح «روتین» انجام دهید، باید بدانید که سخت در اشتباهید. اصلا ما چیزی به نام قبل و بعد از تربیت نداریم. تربیت همیشگی و در لحظه است و فقط می‌توانیم آن را به قبل و بعد و حین تقسیم کنیم. مثلا تربیت قبل از جنگ، تربیت حین جنگ و تربیت بعد از جنگ.

این طوری وقتی که جنگ نیست هم جنگ را داریم می‌بینیم و وقتی جنگ هست هم شگفت‌زده نمی‌شویم. چرا؟ چون تربیت نگاه جامع دارد و قبل و بعد و حین را با هم می‌بیند.

حالا تکلیف «روتین» چه می‌شود؟ روتین هم یک فرصت است که البته کم‌ترین ظرفیت تربیت را دارد. در واقع تربیتی که در دل جنگ اتفاق می‌افتد با قبل و بعد از آن قابل مقایسه نیست. شاید چیزی شبیه به حرف حاج قاسم که می‌فرمود: میزان فرصتی که در بحران‌ها وجود دارد، در خود فرصت‌ها نیست.

باید بچه‌ها را تربیت کرد ولی نه تربیت روتین و نه تربیت گلخانه‌ای. تربیت در دل جنگ، اصل تربیت است. تربیت همراه با شنیدن صدای انفجار، تربیت با رفتن برای برداشتن آوار، تربیت با راهپیمایی‌های شبانه و شعارهای حماسی، تربیت با خواندن اخبار، تربیت با شنیدن خبر شهادت سرداران و سیاستمداران و ده‌ها ظرافت و لطافت دیگری که در جنگ هست، همه باعث می‌شود که فرزندان ما ساخته شوند و بتوانند آینده را بسازند.

خوب است که کودک و نوجوان‌ را از بحران‌های بسیار آسیب‌زا دور کنیم ولی اگر می‌خواهید اصل جنگ را از او دور کنید، نه تنها لطفی نکرده‌اید که شاید بتوان گفت تباهش کرده‌اید! همان طور که دفاع مقدس 8 ساله گنج‌های بی‌پایانی داشت که تا امروز قابل استفاده بود، گنج‌های جنگ 12 روزه و جنگ رمضان هم ارزشمند و قابل بهره‌برداری است و نپرداختن به آن فقط محروم کردن خودمان است.